وضعیت های روانشناختی در تحلیل ارتباط متقابل ( 2 )

10 / 10
از 1 کاربر

وضعیت های روانشناختی در تحلیل ارتباط متقابل ( 2 )

 

بازدارنده ها و سوق دهنده ها

 

وقتی والدین از رفتار بچه ها عصبانی می شوند، پیام های دستوری به آنها می دهند. این پیام ها اشاراتی دارد به پیام هایی که آنها در کودکی از والدین خود دریافت نموده اند، و اغلب این پیامها بازدارنده می باشند برخی از این پیامها ناامیدی،ناکامی، اضطراب را به همراه دارند و بچه ها نیز آنها را می آموزند. به عبارتی برخی از این بازدارنده ها هستند که باعث احساسات نامطلوب در کودکی می گردند. از نظر آسیب شناختی روانی، والدین انواعی از بازدارنده ها را به کودکان خود می دهند که شامل: نباید، نباید اینطور باشی، نباید از من جدا شوی، نباید بخواهی، موفق نمی شوی، فکر نکن، خودت نباش و ....

این پیامها غالباً به صورت غیر کلامی در دوره های سنی ما بین تولد تا هفت سالگی به بچه ها داده می شود. طبق نظر ماری گولدینگ بچه ها خودشان در همان سنین آغازین تصمیم به قبول یا رد آن پیامها می گیرند. یعنی خود آنها هستند که تصمیمات اولیه را از پیام ها به دست می آورند برخی بر ضد بازدارنده ها رفتار نموده و مخالفت می کنند و بعضی از کودکان طبق نظر والدین بزرگ می شوند.

سوق دهنده ها شامل: فکر کن، عالی باش، عجله کن، سخت کار کن، تا حد توان کوشش کن، مؤدب باش می باشد.

 نکته مهم در رابطه سوق دهنده ها اینست که کودک هنوز به قدر کافی بزرگ و کامل نیست که برای خشنود کردن دیگران تلاش زیادی انجام دهد. و همین طور برای اجرا کردن سایر سوق دهنده ها فرد باید بیش از حد توانایی خود تلاش کند که آنهم باعث بروز مشکلاتی میگردد. باز دارنده ها و سوق دهنده هایی که کودک از والدین دریافت می کند به مراتب دردناک تر از پیام هایی است که فرد ممکن است در جامعه و یا سایر افراد دیگر در یافت کند. اعضای شرکت کننده در جلسات گروه درمانی با کمک مشاوره کودک و شرکت در گفتگو های جلسات بسیاری از پیام های باز دارنده و ضد باز دارنده ها نظیر نکن، بکن، باید،نباید و..... را کشف نموده و الگویی از طرح اولیه زندگی به دست می آورند.

 

نیاز به نوازش ها

 

افراد برای رشد و توسعه به محرک ها و انگیزه های فیزیکی، اجتماعی و عقلانی نیازمند هستند. طی تحقیقات انجام شده، افراد در دوران نوزادی به تماس های بدنی ( مساژهای آرام یا نوازش ) برای بقا نیازمند هستند، چون رشد اولیه مغزی بشر به انواع نوازش هایی که در دوران نوزادی و خرد سالی دریافت می شود، نیازمنداست.

نوازش ها دارای حالات مختلفی از جمله: کلامی و غیر کلامیف شرطی و غیر شرطی، محبتف گرمی یا قدر دانی کلامی همراه با نگاهف لبخندف تماس و یا حتی حالت های صورت هستند که همگی برای سلامت روان مفید می باشد. نوازش های منفی نیز با اینکه در محدودیت قرار دارند ولی باز هم برای افراد مهم است چون فرد با گرفتن آن احساس وجود داشتن و حضور داشتن و حضور می نماید. مثلاً من دوست ندارم شما از کامپیوتر شخصی من استفاده کنید.

نوازش های منفی یک راه برای ارائه باز خورد رفتار مردم می باشد و البته در بسیاری از مواقع آنها برای محافظت و حمایت بچه ها لازم است. یعنی پدر و مادر با دادن نوازشهای منفی به بچه ها، از آنها مراقبت می کنند. مثل، تا من دستت را نگرفته ام از خیابان عبور نکن جالب اینست که دادن نوازش های منفی بهتر از اینست که فرد اصلاً نوازشی دریافت نکند چرا که نوازش نگرفتن به معنای نادیده گرفتن است و فردی که هیچ نوازشی دریافت نکند احساس طرد شدگی می کند، بچه ای که از والدین هیچ نوازشی ( نه مثبت و نه منفی ) دریافت نکند، احساس طرد شدن از خانواده را دارد. این کودکان در جامعه مرتب به دنبال کسب نوازش هستند. و یا اینکه منزوی شده و با هیچکس رابطه برقرار نمی کنند. اشتاینرنوازشها را تبادلی توصیف می کند بدین صورت که نوازشها یا پیشنهاد می شوند و یا رد می شوند، یا به طور مستقیم تقاضا می شوند و یا مستقیماً رد می شوند.

اشتاینر بر این باور است که همه ما در دوران کودکی تحت تلقین و آموزش والدینمان در مورد پنج قانون محدود کننده و باز دارنده در مورد گرفتن و دادن نوازش، قرار گرفته ایم .این پنج قانون ( اقتصاد نوازش ) نامیده شده است که به شرح زیر است: جهت پیشگیری از مشکلات خانوادگی از مشاوره خانواده کمک بگیرید.

 

1ـ وقتی که می توانی نوازش بدهی، از دادن نوازش خودداری کن

2ـ وقتی به نوازش احتیاج داری آن را طلب کن

3ـ وقتی نوازش می خواهی اگر هم به تو بدهند آن را نپذیر

4ـ وقتی نوازش نمی خواهی آن را طرد نکن

5ـ به خودت نوازش نده

تصمیمات و باز تصمیم ها

همان طور که در آغاز توضیح داده شد تحلیل ارتباط بر شناخت منطق و جنبه های رفتاری تأکید دارد، به خصوص بر اینکه خود ما از توانایی هایی که برای آگاه شدن داریم مطلع شویم یعنی ما خودمان به این درک برسیم که می توانیم با آگاهی و شناخت تصمیمات را عوض کنیم و یا باز سازی نمائیم و با تغییری که در آنها به وجود می آوریم از زندگی بهتری بهره مند شویم. در این قسمت تمرکز اصلی کاربر تصمیماتی می باشد که مطابق با بازدارنده ها و سوق دهنده های پدر و مادر یا خویشتن آنها است و اینکه اعضای گروه یاد بگیرند که این تصمیمات اولیه را تغییر دهند و تصمیماتی جدید و درست انتخاب نمایند. 

 

بازی ها

اغلب مردم یاد گرفته اند که خواسته ها و نیازهای خود را از دیگران به طور مستقیم تقاضا نکنند. در نتیجه نیازهای خود را با اشاراتی مانند غمگین یا بینوا نشان دادن خویش، پا بر زمین کوبیدن، خود راخشمگین نشان دادن و یا به وسیله لبخندهای امیدوار کننده و اعمال تشویق کننده بیان می کنند. کسانی نیز هستند که با سخنان خویش افراد اطراف خود را زیر سلطه قرار می دهند و آنچه را می خواهند به دست می آورند. افراد معمولاً دیگران را آلت دست خود قرار می دهند، نه به این علت که می خواهند آن کار را بکنند، بلکه بدین سبب که نمی دانند غیر از آن چه باید بکنند، یا وحشت دارند که تقاضاهای خود را به طور مستقیم بیان کنند، زیرا ممکن است به وسیله تقاضاهای مستقیم، نادیده گرفته شوند یا مسخره و یا به نوعی تنبیه گردند. افراد به بازیهای روانی می پردازند زیرا آنها را در دوران کودکی آموخته اند. بیان غیر مستقیم نیازها و حتی طفره رفتن از ابراز آن، احساس امنیت بیشتری را در افراد به وجود می آورد تا پذیرش خطر احتمالی طرد شدگی که می تواند پیامد در خواست های کاملاً مستقیم باشد.

 بنا بر نظرات ( اریک برن ) بازی های روانی عبارتند از الگوهای آموخته شده در دوران اولیه کودکی، که از نسلی به نسل دیگر انتقال می یابند. بازی های مورد علاقه هر فرد را می توان به وسیلۀ اولیای آن شخص و اجداد او رد یابی کرد و مسیر آن را به سوی فرزندانشان دنبال نمود. در صورتی که دخالت سازنده ای وجود نداشته باشد، آنان نیز این بازی ها را به نسل های آینده منتقل می کنند. بازی های روانی، یا به صورت تقلید یا به شکل وظیفه آموخته می شوند. مادامی که بازی های روانی به صورت تقلید از پدر و مادر آموخته شود، کودکان با بازی کرد نقش های مشابه، همان رفتارها را تکرار می کنند. جهت پیشگیری از مشکلات خانوادگی از مشاوره ازدواج کمک بگیرید. ( بر گرفته از کتاب استرس شغلی روش های کنترل و سازگاری با آن ) دکتر مریم خدابخشی

 

 

مرکزمشاوره گروه همراه سعادت آباد

ارسال نظر

عنوان نظر :
نام شما :
ایمیل :