یکی از کلید های موفقیت در عملکرد خانوادگی توانایی حل مساله است. تمامی خانواده ها با مشکلاتی مواجه هستند. خانواده های توانا مشکلات را در هنگام بروز حل کرده اما خانواده هایی که از حل مساله دوری کرده یا توانایی مواجه شدن با مشکلات خود را ندارند، سختی های بیشتری را تحمل می کنند. در این مقاله در مورد روش های تقویت مهارت حل مسئله در خانواده صحبت می کنیم.

چگونه مشکلات خانواده را حل کنیم؟

اغلب حل مشکلات خانوادگی از حل مشکلات فردی دشوارتر است. وقتی می خواهیم خواسته های مغایر معیارها و انتظارات را با هم سازگار کنیم، به طور حتم دو تا مغز بهتر از یک مغز نیست. به عنوان مثال فقط در نظر بگیرید تنظیم بودجه برای خانواده ای 5 نفره در مقایسه با تنظیم بودجه برای یک فرد چقدر دشوارتر است. گاهی حتی مسائل ساده نمی توانند به گونه ای موثر حل شوند چون اختلافات قدیمی و آزردگی ها مانع از برآورد شفاف و مشخص موقعیت می شود.

روش های منطقی ثابت شده ای برای حل مشکلات مشترک ارائه شده است. مراحل ساده و مشخص هستند:

1-بیان مشکل

2-تعیین هدف

3-اندیشه پردازی

4-پیاده کردن راه حل در یک دوره ی آزمایشی

5-ارزیابی 

مهم ترین مطلبی که باید درباره ی حل مشکل درک کنید این است که موضوع مشکل نیست بلکه راه حل مشکل است. این یعنی مسأله در واقع شکست مداوم در یافتن پاسخی موثر تعریف می شود. در حل مشکل اولین و مهمترین مرحله این است که آن را با جزئیات کامل برحسب آنچه تاکنون انجام انجام داده اید که کارایی نداشته است توصیف کنید.

اگر شما و همسرتان در آپارتمانی خیلی کوچک زندگی می کنید این در واقع مشکل نیست. مشکل تنها زمانی به وجود می آید که واکنش شما غیر موثر باشد. برای مثال اگر ظرف های کثیف و آشغال و کاغذ های پاره و لباس های کثیف همه جا پخش باشند، اگر پیوسته عتیقه هایی بیشتر و بیشتر یا کتاب یا موتور سیکلت جمع آوری کنید، اگر موافقت کنید وسایل دوستتان را در انباری بگذارید، باعث ایجاد مشکل در یک خانه کوچک می شوید.

کاری که می توانید برای شروع به حل مشکل های کوچک کنید این است که توجه تان را از “این آپارتمان کوچک” دور کنید و فکر کنید که باید در این آپارتمان چه چیزهایی انبار کنید و چه کارهایی انجام دهید.

چگونه مشکلات خانواده را حل کنیم-min

مراحل حل مشکل در خانواده

خانواده هایی که با موفقیت و به سرعت مشکلات خود را حل می کنند به مهارت مدیریت مشکلات دست یافته اند. آن ها از مراحل فرایند حل مساله آگاه بوده و به طور مداوم برای حل مشکلات از آن ها استفاده می کنند. حل مساله یک فرایند مهارتی است که همچون دیگر مهارت ها قابل یادگیری است. 6 مرحله زیر در یادگیری فرایند حل مساله به خانواده ها کمک می کنند.

شناسایی مشکل و توافق بر آن

اولین قدم در فرایند حل مساله شناسایی مشکل است. دانستن مشکل یا مساله واقعی نیمی از راه است. با این که این مرحله قدمی آسان به نظر می رسد اما بسیاری از خانواده ها با آن مشکل دارند. بسیاری از خانواده ها تمایل دارند تا فردی را در خانواده مقصر بروز مشکلات جلوه دهند. اما در عوض، خانواده ها باید نوع مشکل مورد نظر را تعیین و بر روی آن توافق کنند.

برای مثال، باید تعیین شود این موضوع که افراد را تحت تاثیر قرار داده یک مشکل عملکردی بوده یا مساله ای احساسی است؟ در برخی موارد، هر دو جنبه می توانند نقش داشته باشند. امکان دارد خانواده ها مشکل عملکردی را برطرف کنند اما از جنبه عاطفی غافل مانده و از حل نشدن مساله تعجب کنند.

ممکن است یکی از اعضای خانواده احساس کند که احساسات او شنیده یا پاسخ داده نشده و تا زمان دریافت این پاسخ از توافق بر راه حل بدست آمده اجتناب کند. به همین دلیل، خانواده ها باید شناسایی مشکل و توافق بر آن را به عنوان اولین مرحله مهارت حل مساله در نظر گیرند.

 

مراحل حل مشکل در خانواده
ایجاد گزینه ها و جایگزین ها

دومین قدم در فرایند حل مساله ایجاد گزینه های مختلف است. اعضای خانواده با هم فکری می توانند گزینه ها یا جایگزین هایی برای حل مشکل به وجود آمده ارائه دهند. باید به سوالاتی همچون 3 مورد زیر پاسخ داد:

  • خانواده یا اعضای آن برای حل مشکل چه اقداماتی می توانند انجام دهند؟
  • راه حل های احتمالی برای حل مشکل چیست؟
  • چه گزینه های جایگزینی را می توان در نظر گرفت؟

هم فکری بدون ارزیابی باید تا جایی ادامه یابد که راه حل های متعددی بدست آید. مرحله خلق گزینه های مختلف به یافتن راه حل برای مشکلات منجر می شود. گزینه های ارائه شده باید از هر دو جنبه عملکردی و عاطفی ارزیابی شده و تمامی افراد تحت تاثیر آن در خانواده را شامل شوند.

ارزیابی موارد جایگزین

قدم سوم ارزیابی جایگزین هایی است که به وسیله اعضای خانواده ارائه شده اند. باید نظرات خانواده را پیرامون هر کدام از گزینه های ارائه شده درخواست کرده و هر عضو خانواده باید نظر خود را بیان کند. مواردی که مورد پسند خانواده قرار نگیرند، حذف می شوند. هدف از حل مساله یافتن راه حلی است که هر کدام از اعضای خانواده بر آن توافق دارند. در مرحله بعد باید دسترسی خانواده به منابع لازم برای انجام راه حل ارائه شده بررسی شود. هدف یافتن راه حل یا جایگزینی است که همگی بر آن توافق دارند.

انتخاب یک راه حل

پس از ارزیابی تمامی جایگزین ها، خانواده باید درباره انتخاب یک ایده تصمیم گیری کند. این مرحله با عنوان برنامه عملی شناخته می شود. برنامه عملی شامل اقدامات خانواده، فرد انجام دهنده اقدامات و زمان انجام آن می شود. پس از آن که راه حل انتخاب شد، باید خلاصه ای از آن را یادداشت کرد.

این کار در یاد آوری برنامه توافق شده به اعضای خانواده کمک می کند. یادداشت کردن برنامه همه افراد را قادر می سازد تا آن را درک کرده و نقش خود را در حل مشکل ایفا کنند. همچنین، این اقدام به نظارت بر راه حل خانواده که قدم بعدی این فرایند است نیز کمک می کند.

حل مشکل در خانواده
نظارت بر راه حل

نظارت بر راه حل در فرایند حل مساله از اهمیت بالایی برخوردار است. با نظارت بر برنامه عملی، خانواده می تواند پیشرفت خود را سنجش کند. این کار اقدامات توافق شده خانواده، فرد انجام دهنده اقدامات و زمان آن را یاد آور خواهد شد.

ارزیابی موفقیت برنامه عملی

مرحله نهایی فرایند حل مساله ارزیابی موفقیت خانواده در اجرای برنامه عملی است. این مرحله شامل مرور اقدامات انجام شده با هدف یادگیری و کسب تجربه از موقعیت است. این مرور در ایجاد تغییرات در برنامه و ارزیابی اقدامات انجام شده و نشده به خانواده کمک می کند. والدینی که مهارت های حل مساله را به فرزندان خود آموزش می دهند، ویژگی تاب آوری و انعطاف پذیری را در کودکان خود ارتقا می بخشند.

نکات مهم در عملی کردن راه حل مشکلات خانوادگی

شما و همسرتان می توانید مراحل حل مشکل را با یکدیگر در یک جلسه بیاموزید. اما حل مشکل در قالب دو نفر به چیزی نیاز دارد که روانشناسان آن را “مجموعه ی مشترک” می نامند. اگر یکی از شما آزردگی و ناراحتی های قدیمی را فراموش نکند و به جای یافتن راه حل به دنبال مقصر نامیدن دیگری باشد، این فرایند محکوم به شکست است. برای اینکه حل مشکل مشترک کارآمد باشد هریک از همسران باید پذیرا، مشارکت جو و منطقی باشد.

حل مشکلات خانوادگی

کسب مهارت دائمی حل مشکل در واقع مهارت تطبیق دادن دیدگاهی است که زندگی را به عنوان مجموعه ای از موقعیت ها ببینید که شما را ملزم می کند به شکل زوج پاسخ دهید. با تمرین می توانید مهارتی به دست آورید که برای مدتی احساساتتان را کنار بگذارید و موقعیت ها را به شکل پاسخ هایی موثر و غیر موثر بررسی کنید.

روی برگه ای موقعیت مشکل ساز و پاسخ های معمولتان را بنویسید. چهارچوب “چه کسی، چه چیزی، کجا” راهبردی مفید است. این روشی است که خبرنگاران آموزش می بینند تا جزییات داستان را توصیف کنند. تا جایی که می توانید جزییات را مدنظر قرار دهید.

نگران نباشید که هر جنبه از موقعیت را در مکان یا توالی درست قرار دهید. فقط تا جایی که می توانید درباره ی موقعیت و پاسخ هایتان بنویسید.

فهرست مطالب

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 3 روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
مراقبت از خانواده

خانواده درمانی چیست؟

اگر خانواده شما اخیراً به دلیل استرس، خشم یا سوگ، دوران سختی را می گذراند، خانواده درمانی می تواند به حل مشکلات شما کمک کند. خانواده درمانی می تواند به زوج ها، کودکان یا اعضای یک خانواده ی گسترده بیاموزد

ادامه مطلب »
نیاز به کمک دارید؟ پیام دهید
پرسش از دکتر